ศูนย์ไตเทียม โรงพยาบาล ซานเปาโล หัวหิน
ภาวะไตวาย คือ ภาวะที่ไตไม่ทำหน้าที่ตามปกติจนร่างกายไม่ขับของเสียออกโดยทางปัสสาวะได้
หน้าที่ของไตที่สำคัญแบ่งเป็น 3 ประการได้แก่

1. การควบคุมนำ้และเกลือแร่ในร่างกาย ที่สำคัญได้แก่ เกลือ โซเดียมและเกลือโปแตสเซียม การสูญเสียหน้าที่นี้
ทำให้เกิดอาการบวม หอบเหนื่อย หัวใจวายได้

2.ขจัดของเสียและสารพิษออกจากร่างกาย ถ้าของเสียต่างๆที่คั่งค้างอยู่ในร่างกาย ไม่ถูกขับออกทางไตจะทำ
ให้อวัยวะต่างๆของร่างกาย ทำงานผิดปกติได้เช่น เกิดอาการซึมลง คลื่นไส้อาเจียน ชักเกร็ง

3. สร้างฮอร์โมนที่ควบคุมการสร้างเม็ดเลือดแดงของร่างกาย เมื่อไตไม่ทำงานจะทำให้ขาดฮอร์โมนนี้
และจะเกิดภาวะเลือดจาง อ่อนเพลีย

ภาวะไตวายเฉียบพลัน
- มักมีสาเหตุชัดเจน และอาจแก้ไขได้ ซึ่งถ้าแก้ไขได้ทันท่วงที ไตอาจจะกลับมาทำงานได้เหมือนปกติ

ภาวะไตวายเรื้อรัง
- ส่วนหนึ่งเกิดจากภาวะไตวายเฉียบพลันที่แก้ไข ไม่ได้ หรือแก้ไขช้าเกินไปจนทำให้ไตไม่สามารถฟื้นตัวได้
- เกิดจากความผิดปกติของโรคที่ค่อยๆดำเนินไปจนเกิดภาวะไตวาย เช่นโรคไตที่เกิดจากโรคเบาหวาน ...การได้รับยาบางชนิดที่เป็นพิษต่อไต
- ไม่ทราบสาเหตุ

การรักษาภาวะไตวาย
* รักษาตามสาเหตุที่สามารถรักษาได้
* การรักษาทดแทนไตในรายที่ไม่สามารถรักษาไตให้หายโรคได้
* การปลูกถ่ายไต(เป็นการรักษาที่สามารถหายขาดได้ดีที่สุดในปัจจุบัน)

การรักษาทดแทนไตแบ่งเป็น 2 ชนิดได้แก่
* การนำเลือดจากร่างกายมาแลกเปลี่ยนเอาของเสียนำ้และเกลือแร่ส่วนเกิน แล้วใส่กลับคืน คือ การฟอกเลือด
* การใส่สารละลายชนิดพิเศษเข้าไปในช่องท้องเพื่อแลกเปลี่ยนของเสีย นำ้และเกลือแร่ส่วนเกินเป็นระยะเวลา
...ตลอดทั้งวัน คือการรักษาแบบการล้างไตผ่านทางช่องท้อง CAPD
...(Continuous Abdominal Peritoneal Dialysis )

การรักษาโดยการชะลอการเสื่อมของไต
* เป็นวิธีการที่ดีที่สุด
* มีข้อจำกัดคือต้องสามารถวินิจฉัยโรคได้ตั้งแต่ ระยะแรกๆของโรคและจำเป็นต้องมารับการรักษาสม่ำเสมอ
ทั้งนี้สามารถรักษาได้ในบางโรคเท่านั้น แต่ถ้าได้รับการรักษาจะสามารถชะลอการเสื่อมของไตได้นานพอควร
การตรวจหาการเกิดโรคไตเสื่อมในผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูงจะได้ประโยชน์ คือ ตรวจเลือดBUNและCreatinin

ผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคไตได้แก่
* มีความผิดปกติของไต เช่น มีการโป่งพองของกรวยไตหรือท่อไต ไตมีถุงนำ้(Polycystic Kidneys)
* เป็นนิ่วที่ไต > 2ก้อนหรือนิ่วที่ไตทั้งสองข้าง หรือเป็นนิ่วครั้งที่สอง (recurrent renal stone)
* ตรวจปัสสาวะพบความผิดปกติคือ พบโปรตีนหรือเม็ดเลือดแดงในปัสสาวะ
* เป็นโรคที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคไตสูง เช่น โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง กินยาแก้ปวดบ่อยๆ โรคเก๊าท์
...การติดเชื้อที่ไตบ่อยๆความผิดปกติของค่า BUN,Cr หรือปัสสาวะมี proteinuria >1+,Rbc>10cell/HD
* ความดันโลหิตสูง ในผู้ป่วยที่อายุน้อยกว่า 45 ปี
...(BP>160/90 mmHg 2ครั้ง ห่างกัน 2 สัปดาห์ วัด BP หลังนั่ง พักอย่างน้อย 15 นาที)
* บวมตามร่างกายโดยไม่ทราบสาเหตุ